Traksiyonlar

0
1874

Traksiyonlar, eklem aralıklarının genişletilmesi veya kırık kemik parçalarının ayrılması için çevre yumuşak dokunun gerilmesi amacıyla vücudun bir bölümüne uygulanan çekme teknikleridir. Kas spazmlarının azaltılması, kırıkların düzeltilmesi, kemik uçları hareketlerinin önlenmesi ve şekil bozukluklarının azaltılması için uygulanmaktadır. Traksiyonlar uygulama amacı doğrultusunda deriye veya direkt olarak kemiğe uygulanmaktadır.

Cilt (Deri) Traksiyonu

Kas spazmlarının azaltılması ve ameliyat öncesinde deri alanlarının hareketliliğinin kısıtlanması için uygulanmaktadır. Deri traksiyonu; doğrudan deriye uygulanan bir traksiyon bandının ya da traksiyon köpüğünün ağırlık yardımıyla çekilmesi ile yapılmaktadır. Deri traksiyonunun, buck traksiyonu, bryant traksiyonu ve russell traksiyonu olmak üzere toplamda üç çeşit uygulaması vardır.

  • Buck Traksiyonu: Ekstremitenin geçici bir süreliğine hareketsiz bırakılmasında ve genellikle kas spazmlarının önlenmesinde uygulanmaktadır. Flaster ya da bantlar, bacağın yan ve orta bölümüne uygulanır sonra elastik bandajla sarılma işlemine gidilir ve bandın ayak bileği kısmından sarkan uçları kullanılmış olan ayak levhasına bağlanır. Ayak levhasına bağlanacak ip makaradan geçirilerek ve ucuna bir ağırlık asılır. Ağırlığın cildin dayanabileceği eşikte olmasına dikkat edilmelidir.
  • Bryant Traksiyonu: Pediatri grubunda femur kırığı redüksiyonu için kullanılan bir yöntemdir. Beden ile 90 °C açı yapılacak şekilde her iki bacak yukarıya doğru kaldırılarak uygulanmaktadır.
  • Russell Traksiyonu: En sık kullanılan cilt traksiyonudur. Hastaların yataklarında hareket etmelerine ve diz eklemlerini bükebilmelerine izin verilir.

Kemik Traksiyonu

Kemik traksiyonları direkt olarak deformite sahibi kemiğe uygulanmaktadır. Femur kırıkları, tibia kırıkları ve servikal vertebra kırıkları tedavisinde bu traksiyon yöntemi kullanılmaktadır. Ortopedik cerrahi uzmanı tarafınca işlem cerrahi asepsi ile uygulanmaktadır. Hastalar, işlem esnasında biraz ağrı hissedebilmektedir. Traksiyon uygulamalarından sonra çivi veya tel ile traksiyon sabitlenmektedir. Ağırlıklar vidanın veya telin bağlantılı olduğu/  tutunduğu kemiğe ipler ve makaralar sistemi aracılığı ile bağlanmakta ve ağırlıkla 7 ila 12 kg arasında değişiklik göstermektedir.  Başlangıç aşamasında uygulanan ağırlıklar, kasların gevşemesine bağlı kırıkların kaymasını engellemek için ve iyileşmenin

hızlandırılması için azaltılabilir. Kemik traksiyonları çoğunlukla etki oluşan ekstremitenin desteklenmesini sağlar, sınırlı da olsa hastaların hareketlerine izin verir.

Traksiyonda Gelişebilecek Komplikasyonlar

  • Çeşitli dolaşım sistemi bozuklukları
  • Hipostatik pnömoni oluşumları
  • Yara enfeksiyonları
  • Derin ven trombozları
  • Basınç yaraları
  • Osteoporoz
  • Abdominal distansiyon
  • Üriner enfeksiyonlar
  • Sinir harabiyetleri
  • Kas atrofileri, konstipasyon
  • Motor fonksiyonlarında azalmalar
  • kompartman sendromu ( Aşırı traksiyona bağlı)
  • Staz, kontraktür ve venöz staz

Traksiyonlu Hastaların Bakımı

  • Hastalar ve aileleri traksiyon öncesinde yapılacak olan işlem hakkında (işlemin amacı, uygulama şekli, uygulama aşamaları vs) bilgilendirilmelidir.
  • Traksiyon uygulaması öncesinde hastalar psikolojik olarak operasyona hazırlanmalı ve hastaların duygularını- korkularını ifade etmeleri sağlanmalıdır.
  • Tedavi ile ilgili uygulamalarda ve günlük bakımlarda bu aktivitelere hastaların katılımı sağlanmalıdır.
  • Kemik traksiyonu uygulanacağı zaman sağlık personellerince operasyon aletleri incelenip iplerin makaralarda olup olmadığı, traksiyon etkisinin ne durumda olduğu vs kontrol edilmelidir.
  • Deri traksiyonu uygulamasında traksiyon bandajlarının katlanmamasına ve kaymamasına dikkat edilerek işlem yürütülmelidir.
  • Deri traksiyonu uygulamasında sağlık personelleri öncelikle deri hassasiyetini değerlendirmelidir. Daha sonra bantlarla veya köpüklerle temas edecek/ eden deride meydana gelen reaksiyonları yakından izlemeli uygulanan gücün denge içinde olduğundan emin olmalıdır.
  • Traksiyondaki hastalarda sinir basısı gelişme ihtimali olduğundan ilgili izlemlerde duyular ve hareketler düzenli olarak değerlendirilmelidir. Traksiyon botları veya bandajları altında herhangi bir yanma duyusu oluşup oluşmadığı incelenmeli, motor veya duyu değişiklikleri meydana geldiği takdirde derhal hekime bilgi verilmelidir.
  • Traksiyon uygulaması yapıldıktan sonra ilk 15 ila 30 dakika arasında ellerdeki veya ayaklardaki dolaşımlar değerlendirilmelidir. Dolaşım değerlendirmelerinde; periferik nabız, cilt rengi, kapiller dolum ve parmak uçları ısısı, baldır ağrıları, şişme ve pozitif Human’s bulguları (ayak dorsi fleksiyon için zorlandığında oluşacak baldır ağrılarıdır) gibi derin ven trombozları bulguları kontrol edilmelidir. Sağlıkçılarca, venöz stazı azaltılması için hastalara traksiyon sınırları dışına çıkmadan ayak ve bileği egzersizleri öğretilmelidir.
  • Tromboz oluşumları önlemek amacıyla elastik çorap (varis çorapları) kullanmalıdır. Ayrıca uzman hekim istemine göre antikoagulan tedavisi de uygulanabilmektedir.
  • Traksiyon uygulanmış olan ekstremiteye olabilecek en uygun pozisyon verilmelidir. Kemik uçlarının birbirleri üzerinde hareket etmesinin engellemesi için hastalar yan döndürülmemelidir.
  • Traksiyon hastalarının bakımları, operasyon sonucunun pozitif sonuçlu olabilmesi için hasta psikolojisinin korunması ve hasta yakınlarının operasyon sonucuna ilişkin şüphelerinin giderilmesi için oldukça önemlidir. Bu nedenle sağlık personelleri, fizyoterapistler ve fizik tedavi teknikerlerince hasta bakımları uygulamaları öğrenilmeli olası durumlarda onlara haber verilmelidir.
  • Traksiyon uygulaması sonrası bakım, traksiyon uygulaması kadar önemli bir süreçtir. Uygulamanın seyrini değiştirecek dönem olduğundan hastalara bu dönemde gerekli bilgiler verilerek operasyon işleminin korunmasını sağlamaları istenmelidir.
  • Hastaların yana dönmelerine izin verilmeyen traksiyon uygulamalarında hastaların sırt bakımları yapılmalıdır, yataklarının kuru ve çarşaf kıvrımlarının düzeltilmiş durumda olmasına dikkat edilmelidir. Çarşaf kıvrımlarının düz olması hastaların sırt yaralarına maruz kalmamaları için oldukça önemlidir.
  • Sağlık personellerince, hastaların cildi basınç veya sürtünme belirtileri yönüyle incelenmeli ve izlenmelidir. Gerektiğinde değişimi ve basıncı azaltacak özel yatakların kullanılmasına gidilmelidir.
  • Ayaklar, ayak düşmelerinin önlemesi amacıyla ortopedik araçlar yardımıyla (ayak destekleri) desteklenmelidir. Ayak düşmeleri traksiyon işleminin gelişimi ve tutmasını zorlayacağından bu konu hakkında hastalar ve hasta yakınları da bilgilendirilmelidir. Bilerek ya da bilmeyerek hastaların ayaklarının düşmemesi sağlanmalıdır.
  • Sağlık personelleri traksiyona bağlı deri yaralanmalarının önüne geçmelidir. Hastalar dirsek yardımıyla pozisyon değiştiriyorsa sıklıkla hastaların dirsekleri sıyrılır ve sinir hasarları oluşabilir. Bu nedenle dirsekler ve topuklar korunmalı, basınç alanları izlenmelidir. Basınç alanlarının izlenmesi sağlık personelleri yokluğunda hasta yakınlarınca uygulanmalıdır.
  • Enfeksiyon oluşumları ve osteomiyelit gelişimlerini önlemek amacıyla çivi bölgesinin bakımı yapılmalıdır. Çivi bölgesi çeşitli kızarıklıklar, ağrılar, akıntılar vb enfeksiyon bulgular yönüyle kontrol edilmelidir. Ayrıca pansumanlarda sterilizasyon sağlanmalıdır.
  • Sağlık personellerince solunum durumları değerlendirilmeli 4 ila 8 saatte bir hastaların akciğerlerinin sesi dinlenmelidir. Pnömoni gelişimi önlenmesi için hastalara derin solunum ve öksürme egzersizleri öğretilmeli akciğerlerde genişleme ve sekresyon atılımı sağlamalıdır. Gerekli durumlarda ise hastalara spirometri kullanımı öğretilmelidir.
  • Sağlık personellerince, hastaların sıvı alımı ve idrar çıkışları izlemelidir. İdrar yollarında enfeksiyon bulguları yönüyle hastalar izlenmeli ve enfeksiyon belirtileri görüldüğünde derhal uzman hekimlere haber verilmelidir.
  • Sindirim sistemi için bireylere azalmış motilite, konstipasyonlar ve anoreksiler uygulanabilir. Diyetisyenlerle iş birliği yapılması ile hastaların dengeli ve yeterli beslenmeleri sağlanmalıdır. Konstipasyonların önlenmesi için liflerden ve sıvılardan zengin diyet önerilmeli ve konstipasyon oluşumu gözlemlenirse laksatifve lavman uygulanmalıdır.

  Traksiyonlu Hastaların Evde Bakımı

  • Traksiyonlu hastalar ev istirahatına geçtiğinde hastaya ve ailelerine evde bakım eğitimleri verilmelidir.
  • Hastalara uygulanmış olan sabitleştirici araçların evde bakımları hakkında hastaya ve hasta yakınlarına bilgi verilmelidir.
  • Ekstremitelerin uç kısımlarında nörovasküler fonksiyonların izlenmesi sağlanmalı, deri üzerindeki basıncın nasıl izleneceği anlatılmalı ve koruyucu önlemler hakkında temel bilgi eğitimleri verilmelidir.
  • Hekimlerce verilen ilaçların isimleri, kullanılacak dozları, kullanım şekilleri, etkileri ve yan etkileri hakkında ailelere ve hastaya detaylı bilgi verilmelidir.
  • Yara bakımları ve pansuman uygulamaları ayrıntılı bir şekilde hasta yakınlarına gösterilmelidir. Pansumanların sterilazasyonun ne kadar önemli olduğu hakkında da detaylı bilgi verilmelidir.
  • Hastaların hangi zaman aralıklarında kontrole geleceği ve kontrole gelmenin önemi hastalara ve yakınlarına belirtilmelidir.
  • Kişisel bakım aktivitelerini yerine getirirken hastaların dikkat etmesi gereken noktalar konusunda hastalara detaylı bilgi verilmelidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here