Sistemik Skleroz (Skleroderma)

0
2548

Skleroderma ya da bilinen diğer adıyla sistemik skleroz, deride ve iç organlarda yaygın fibrozla  karakterize özellik gösteren, kronik/ kronikleşmiş  inflamatuar bir deformasyondur(hastalıktır). Kan damarlarında, akciğerde, kalpte ve böbreklerde iç bölge hasarlarına yol açabilmektedir. Hastalığın kesin nedeni henüz bilinmemekle birlikte, hastalıkta vaskülopati ve immün aktivasyonun rolü bulunduğu gözlemlenmiştir. Hastalığın tedavisi ve rehabilitesi için belirti ve bulgular iyi bilinmeli, en az bir belirti görüldüğünde uzman hekimlere başvurulmalıdır.

Sistemik Skleroz Belirtileri

  • Çeşitli bölgelerde ağrılar meydana gelebilir
  • Bireylerde süreç içinde cilt değişiklikleri görülebilir
  • Kronik/ kronikleşmiş hâlsizlik meydana gelebilir
  • Özellikle parmaklarda çeşitli yaralar ve ağrılar meydana gelebilir
  • Zamanla hastalıklı bölgedeki kılların dökülmesi gerçekleşebilir
  • Vücut genelinde yer yer cilt renklerinde değişmeler meydana gelebilir
  • Hasta hastalık sürecinde elini yumruk yaparken zorlanmalar yaşayabilir
  • Ellerde ve ayak parmaklarında şişmeler meydana gelir
  • Ciltte parlaklar gözlemlenir ve terlemeler azalmaya başlar
  • Ağız bölgesinde büzüşmeler görülebilir, hastalık bireyde karakteristik yüz ifadelerine yol açmaktadır.
  • Yüzdeki tutulumlar meydana gelir
  • Bireyler hastalık sebebiyle yüzün mimik hareketlerini neredeyse yapamaz hâle gelebilir. Bu durum maske yüz olarak isimlendirilmektedir.
  • Gastrointestinal sistemde tutulumlar gerçekleşmişse (En sık özofagus tutulumları meydana gelir.), bireylerde ileri derecede yutma güçlükleri görülebilir.
  • Kalpte, perikart ve miyokart fibroz meydana gelebilir.
  • Hastalarda skleroderma ile ilgili üç belirtiyi bünyesinde barındıran Sjögren sendromu (ağız kuruluğu, göz kuruluğu ve romatizmal hastalık tablosu) meydana gelir

Sistemik Skleroz Tanısı

Bireylerde bu süreçte romatoid artrit ya da lupus gibi hastalıklarla karışabilinmektedir. Hasta öyküsü ve tipik bulguların bu aşamada belirlenmesi ve görülmesi tanıyı kolaylaştıran adımlardandır. Tam kan sayımları yapılmalıdır. El grafilerinde kalsinozis (kalsiyum tuzlarının dokularda birikime göstermesi ) görülebilmektedir. Tanı şamasında uygulanacak olan deri biyopsisi de tanı koymaya yardımcı olabilir. Antinükleer antikorlar, hastaların %80’inde mevcuttur. Romatoid faktörler ise, %30’unda pozitif eğilim göstermektedir. Hastalığın tanısı konulduktan sonra tedavi geciktirilmemelidir. Derhal gerekli uygulamalara başlanmalı ve hastanın yaşam kalitesinin düşmesi engellenmelidir.

Sistemik Skleroz Tedavisi

Tedavi semptomatiktir ve destekleyici özelliğe sahiptir. Tedavide kortikosteroidler, bazı antibiyotikler ve salisilâtlar kullanılabilmektedir.

  • Tedavi sürecinde hastalara mutlaka psikolojik destek önerilmelidir.
  • Bu süreçte önemli olan diğer maddelerden biri de ağrı kontrolüdür, hafif egzersiz programları düzenleyerek hastanın bu dönemde rahatlatılması gerekmektedir.
  • Hastaların uygun görülen egzersizleri yapmasında gerek sağlıkçılar gerek hasta yakınları tarafınca destek verilmelidir. (Düzenli yapılacak egzersizler, kontraktürleri önlemektedir.).
  • Hastalarda eklem tutulumları meydana gelmişse fizik tedavi ve rehabilitasyonlar uygulanır ve eklem ağrıları için NSAİ ilaçlar verilir.
  • Raynoud fenomeni( Raynaud fenomeni uzuvlarda meydana gelen bir kan dolaşım bozukluğu hastalığıdır. Özellikle soğuğa karşı uzuvlarda hipotermi direnci düşmektedir.) Meydana geldiğinde hasta soğuktan korunmalıdır (Buzdolabından bir herhangi bir şey alırken eldiven kullanılır.).
  • Hastalar için özellikle banyo suyunun sıcaklığı ayarlanmalıdır. Bilhassa yazın klimalardan mutlaka kaçınılmalıdır.
  • Hasta bireyler sigara kullanıyorsa, sigaranın zararları ile ilgili çeşitli eğitimler verilmelidir. Böylece sigarayı bırakması sağlanmalıdır.
  • Bu süreçte hasta cilt ve tırnak bakımına özen göstermelidir
  • Tedavinin olmazsa olmazlarından diğer bir madde ise stresten uzak durmaktır. Hastalar mutlaka stresten uzak durmalıdır.
  • Bireylerin yaşam bulgularını takip edilmelidir.
  • Hasanın ilaçlarını zamanında ve uygun dozlarda alması sağlanmalıdır.
  • Hastalarda cilt bakımı tedavi sürecinin önemli adımlarındandır. Bireyler bu dönemde, cildin nemlendirilmesi için uzman hekimlerin istemine uygun yağlı kremler kullanmalıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here