Gut Artriti

0
984

Gut artriti, ürik asit metabolizmasında meydana gelen genetik ya da edinsel deformasyonlar sonucunda, serum ürik asit düzeyinde yükselmeler meydana gelmesi ve ürat kristallerinin eklem yumuşak doku bölgelerinde birikmesi ile oluşmaktadır.  Gut artritinde pürin (Pürin ürik asit yapan bir madde yani gut hastalığını ilerleten / başlatan/ devam ettiren bir maddedir. Bu maddenin az bulunduğu besinler, gut hastaları için ideal besinlerdir.) barındıran besinlerin çok fazla alınmasına bağlı gelişen ya da pürin sentezinin artış göstermesiyle plazmadaki ürat seviyesi 3 ila 7 mg /100 ml üstüne çıkar. Bu durum hiperürisemi olarak adlandırılmaktadır. Hiperürisemi; açlıklarda, gebelik toksemisinde, kronik kurşun zehirlenmelerinde, hipotiroidizm vakalarında ve hipertiroidizm durumlarında oluşabilmektedir. Hiperürisemi görülmekte olan hastaların yaklaşık üçte birinde gut artriti meydana gelmektedir.  Akut gut genel bazda mono artiküler özellik göstermektedir. Tipik olarak ayak başparmaklarında (yani birinci metatarsofalengeal eklemlerde) başlamaktadır. Ayak başparmaklarında akut olarak gelişmekte olan kırmızılıklar, sıcaklıklar, şişlikler ve çok şiddetli ağrılar gözlemlenir. Gut artriti %95’lik bir oranla erkek bireylerde görülmektedir. Sıklıkla görüldüğü yaş grubu ise 40 ila 65 yaşlar arasındadır. Kadınlarda ise menopozdan sonra görülmektedir.

Gut Artriti Belirtileri ve Bulguları

  • Özellikle ayak başparmaklarında geceleri kendini gösteren eklem ağrıları meydana gelir.
  • Ayak başparmaklarında zaman zaman meydana gelen zonklama, ezilme hissi, sıcaklık artışı, kırmızılıklar ve şişmeler meydana gelir.
  • Akut gelişen gut atakları genellikle gece başlamaktadır. Ağrı ataklarını takip eden iki üç gün içerisinde yaşanan ağrı hisleri zirveye ulaşır ve 7 ila 10 gün arasında geçer.
  • Hastalıktan en çok etkilenen bölgeler ayak başparmaklarınıdır. Bunları takiben etkilenen diğer eklemler ise; ayak bileği, el bileği ve diz eklemidir.
  • Gut artriti meydana gelen eklemde, kırmızılıklar, sıcaklık, hassasiyet ve şiddetli ağrılar meydana gelir. Ekleme çok hafif nesneler deyse dahi bu durum hastada dayanılmaz ağrılar meydana getirir.
  • Hastalarda yüksek ateş, lökositoz ve titremeler gözlemlenir.
  • Bireylerde tofüsler (deri altlarında gözle görülebilecek ürat ve sodyum tuzları depolanması) meydana gelir. Özellikle de eklemlerin yakınlarında, kulak kıkırdağında, dirsek eklemlerinde, patella bursalarında, kemikte ve diğer dokularda meydana gelir.
  • Gut artriti hastalarının böbreklerinde ürat taşları oluşumu gözlemlenebilir. Hastalık zaman zaman pik yapabilir. Arada asemptomatik dönemler de mevcuttur. Meydana gelen ilk artrit atağından 10 ila 15 yıl sonrasında dahi kronik tofüslü gut tabloları ortaya çıkabilir. Bu oluşumda tofüslerin ağrısız olduğu gözlemlenir. Ancak eklem içi ve eklem çevresinde yer aldıklarından eklem hareketlerinde kısıtlamalara sebebiyet verirler.

Gut Artriti Risk Faktörleri

  • Bireylerin yaşam stillleri gut artriti için risk oluşturabilir.(Aşırı alkol kullanımı, fazla kırmızı et tüketimi, sakatatlar, kabuklu deniz ürünlerinin çok tercih edilmesi, fruktoz bakımından zengin yiyeceklerin ve şekerli içeceklerin aşırı tüketimi gibi)
  • Sağlık durumu, Bazı hastalıklar gut gelişimi oluşturacağından bu tarz hastalıklar yaşayan hastalar da risk faktörleri arasındadır. Kontrolsüz kan basıncına sahip olma, diyabetes mellitus hastaları, aşırı kiloya sahip olan bireyler, yüksek yağ ve kolesterol seviyelerine sahip olanlarda risk gruplarının arasındadır.
  • Belirli ilaçlar, Tiyazid grubu diüretik (idrar söktürücüler; genellikle tansiyon ilaçları içinde bulunurlar), kanı sulandırılması için alınan düşük doz aspirin (üratın idrarda atılımını engelleyecek özelliğe sahiptir), organ nakilleri tedavisinde organın atılımının önlenmesine sebep olan bazı ilaçlar da risk grubundandır.
  • Ailede gut hikâyesinin bulunması da bireylerin risk grubunda oluğunu göstermektedir. Eğer bireylerin annesinde, babasında ve kardeşlerinde hatta ikinci derece akrabalarda gut hastalığının varlığı; bu hastalığın bireylerde de görülme riskini artırır. Ayrıca gut hastalığında da çoklu genetik yatkınlık söz konusudur.
  • Yaş ve cinsiyet, Kadınlarda ürik asit seviyeleri, erkeklere nazaran daha düşüktür. Ancak menopoz döneminden sonra kadınlarda da ürik asit seviyeleri yükselme gösterir ve gut hastalığının riski artış gösterir. Erkek bireylerde 40 ila 50’li yaşlarda başlarken, kadın bireylerde ise daha ileri yaşlara kayma göstermektedir.
  • Nadir görülmekte olan bazı genetik faktörlü hastalıklar da gut hastalığının risk faktörleri arasındadır (Lesch Nyhan send. gibi).

Gut Artriti Komplikasyonları

Gut artriti tedavi edilmediğinde daha ciddi deformasyonlara neden olabilmektedir. Tuttulum yaptığı eklemlerde ve çevre dokularda (tendon, sinir basısı gibi) hasarlara neden olmaktadır.

  • Tekrarlayan/ tekrarlayacak gut artriti: Yıl içinde birkaç defa gut ataklarının yaşanması halidir.
  • İleri gut artriti: Gut hastalığı tedavisi önemsenmezse ya da tedavi yarım bırakılır, ürat kristalleri cildin altında toplanma yaparak tofüs denilen nodüllere neden olmaktadır. Bu nodüller sıklıkla el ve ayak parmaklarında, kulak sayvanında, dirsek eklemlerinde, aşil tendonunda ve ayak tabanında birikme gösterir. Tofüsler, genellikle ağrısız olmakla birlikte eklem bölgelerinde yer aldığından hareket kısıtlaması yaparlar.
  • Böbrek taşları, ürat nefropatisi (böbrek fonk. Meydana gelen bozulmalar) gibi, ürik asit değerlerinin 10mg/dL ve üzerinde olmasıyla, böbreklerin kanlanmasını da bozmasıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here