EPİLEPSİ (SARA) İLE YAŞAM

0
1245

Epilepsi tanısı konmuş bir hastanın normal bir hayat sürdürmesi bazı noktalara dikkat edilerek mümkündür. Ancak genel toplumsal eğitimsizlik,hastalığa karşı bilinçsiz yaklaşım ve önyargılar bazen bu hastaların hayatını gereksiz şekilde zorlaştırmakta ve verimsizleştirmektedir. Tüm adımlar hastanın normal bir yaşam sürmesi yani eğitim, kariyer sahibi olma,evlenme, ve boş zamanlarını değerlendirme gibi çeşitli sosyal olayları ve günlük yaşam aktivitelerini normal bir şekilde sürdürmesi amacıyla atılmalıdır.

    • Epilepsi ve gebelik: Epileptik kadınların büyük çoğunluğunda gebelik ve çocuk doğurma ciddi bir soruna yol açmaz iken çocuk sahibi olmak isteyen epileptik bir kadında ilk önce tanının doğruluğu ve ilaç kullanımının gerekli olup olmadığının belirlenmesi gereklidir. Bebek sahibi olmak isteyen epileptik hastaya ve eşine olası fetal anomaliler hakkında doğru bilgi verilmelidir. Oluşabilecek anomalilerin çoğu yarık dudak vb minör anomalilerdir, ancak antiepileptik ilaçlar az oranda da olsa ciddi nöral tüp defektlerine ve konjenital kalp hastalıklarına yol açabilmektedir. Hastayı takip eden jinekolog ve nörolog gebeliğin gidişi,ilaç tedavisi ve doğum sırasındaki tedavi düzenlemeleri açısından sıkı işbirliği içinde olmalıdır.
    • Epilepsi ve meslek seçimi: Epilepsi hareketlerde kontrol kaybı ve ani bilinç kaybı  nedeniyle bazı meslekler açısından risk oluşturabilir.Örneğin yüksek yerlerde çalışma, tehlikeli olabilecek iş makinelerinin kullanımı, araba kullanımını gerektiren meslekler epileptik hastaların tam nöbet kontrolünü sağlanmadan seçmemeleri gereken mesleklerdendir. Bazı sendromlarda uykusuzluk  nöbet riskini arttırdığı için uyku düzenini bozan meslekler ve vardiyalı gece çalışması sakınca doğurabilir. Fotosensitivite saptanan olgular parlak ışık, bilgisayar ekranı, Tv , nöbet riski yaratma olasılığı nedeniyle meslek seçiminde uyarılmalıdırlar. Ancak bu durumun sadece epileptiklerin ufak bir bölümü için geçerli olduğu da göz ardı edilmemeli ve hastaya gereksiz sosyal hayatını kısıtlayıcı öneriler ve zorunluluklar getirilmemelidir. Epileptik bir çocuğun ciddi bir mental geriliği olmadığında normal okullara devam etmesi ve başarısı ölçüsünde eğitimini sürdürmesi ve yüksek öğrenim gerektiren bir çok mesleği bile sorunsuz bir şekilde yürütmesinin mümkün olduğu unutulmamalıdır. Bu açıdan gereksiz sosyal çekinceler veya korkular nedeniyle aileler epileptik çocukların öğrenime devam etme isteklerini engellememeliler. Aşırı koruyucu ve kısıtlayıcı tavır ilerde hastanın sosyal açıdan izole kalmasına, sağlıklı sosyal ilişkiler kuramamasına ve eğitim eksikliği nedeniyle iş bulması açısından da sorunlar yaşamasına neden olabilmektedir. Epileptik hastanın iş bulma açısından yaşadığı en büyük sorun ise toplumun bu hastalığa karşı bilinçsiz ve bilgisiz yaklaşımının sürmesi nedeniyle olmaktadır. Bu nedenle ülkemizde bir çok epileptik hasta uygun iş bulamamakta, hastalıklarını saklamak zorunda kalmakta ve iş yerinde nöbet geçirince işten atılma stresiyle karşı karşıya kalmaktadır. Bu açıdan halkın ve işverenlerin hastalığın gerçek doğası hakkında bilgilendirilmeleri önemlidir.
    • Epilepsi ve askerlik: Aktif epilepsisi olan hastalar askerlik yapmazlar. Epilepsi hastası bireyin durumu ve nöbetleri incelenmektedir.
    • Epilepsi ve araç kullanımı: Epilepsi nedeniyle sosyal açıdan hastanın yaşadığı en önemli sıkıntılardan biri de ne zaman geleceği belli olmayan nöbetler nedeniyle hastanın nöbetsiz döneminde rahatça yürütebileceği bazı aktivitelerin nöbet anında yaşam tehlikesi yaratması gelmektedir. Araba kullanmak bunlar arasında gündelik yaşam ve iş bulma açısından belki de en önemlisidir. Bu konuda kanunlar ülkeden ülkeye değişim göstermektedir. Bir çok ülkede son nöbetten itibaren 2 veya 4 yılını nöbetsiz geçirmiş olması koşulu aranmaktadır. Epileptik hastalara profosyonel ve ağır vasıta ehliyeti genelllikle verilmez. Bazı ülkelerde doktorların epileptik hastasının araç kullandığını farkettiğinde kanuni yollara başvurması zorunlu tutulmuştur.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here