BRONŞİAL ASTMA (ASTIM) NEDİR ?

0
1714

Halk arasında astım olarak bilinen bu hastalık ani ataklar şeklinde geçici nefes darlığına neden olan bir hastalıktır. Türk Toraks Derneğinin verilerine bakılarak astım tüm dünyada yaklaşık 300 milyon kişiyi etkilediği tahmin edilen ciddi bir sağlık sorunudur.Ülkemizde yaklaşık her 100 erişkinden 5-7’sinde, her 100 çocuktan 13-15’inde astım görülmektedir.Nefes darlığının nedeni özellikle bronşların belli uyarılara karşı aşırı duyarlılık göstererek daralıp kısmen tıkanmasıdır.Hava akımını engelleyerek solunum sıkıntısına neden olan dönemlere astım nöbetleri denir.

SEMPTOMLAR:

en önemli yakınmalar;

ani ataklar şeklinde nefes darlığı

kuru öksürük

soluk alıp verirken ıslık sesi

nefes verme süresinin uzaması ve zorlaşması

hırıltılı solunum(bu belirtiler genelde gece görülür)

Etkenler;

1.GENETİK FAKTÖRLER:

Bir çok hastalık gibi astımda da genetiğin rolü bulunmaktadır.Ailesinde astım olan bir kişide astım ortaya çıkma olasılığı, olmayanlara göre daha fazladır. Fakat kalıtım, astım gelişiminde yapbozun sadece bir parçasıdır.

2.ÇEVRESEL FAKTÖRLER:

Ev içi ve dışında atmosfer kirliliği ve allerjen yoğunluğunun artması astım riskini arttırır.

Dış allerjenler vücuda genellikle solunum yoluyla nadiren ise  sindirim yoluyla girer.Bunların başında ev akarları gelir. Bu canlılar halı,kilim gibi eşyalarda daha kolay barınır ve çoğalırlar.

*Polenlere bağlı olarak ilkbaharda astım atakları gözlenir.

*Küf mantarları nemli ortamda bulunur ve astım için risk faktörüdür.

*Kedi, köpek, kuş gibi hayvanların tüyleri birer alerjendir ve yakın temaslı alerjen bireyler için önemli bir risk faktörüdür.

*Sindirim yoluyla vücuda alınan alerjenlerin başında yumurta, süt, balık, kabuklu deniz hayvanları gibi besin maddeleriyle her türlü katkı maddesi bulunan gıdalardır.

*Önemli bir risk faktörü de sigaradır. Hamile iken sigara içen annelerin bebeklerinin alerjik hastalık riskinin yüksek olduğu saptanmıştır.

*Endüstriyel maddeler gaz, duman, parfüm gibi ürünler astım gelişiminde risk faktörüdür.

*Ani ısı değişiklikleri de astım atağında rol oynar.

3.SOLUNUMYOLU ENFEKSİYONLARI: Çocukluk çağında geçirilen Solunum yolu enfeksiyonları astıma karşı duyarlılığı arttırır.

4.PSİKOLOJİK FAKTÖRLER: Stres, korku, heyecan atak oluşumunda etkilidir.

6.DİĞER ETKENLER: Gebelik döneminde iyi beslenemeyen annelerin çocuklarında astım sıklığı yüksektir.Hormonların atak üzerindeki etkisi ise halen araştırılmaktadır.

ASTIMIN ÇEŞİTLERİ

1.ALLERJİK ASTIM:

Alerjik astım özellikle bahar ve yaz mevsiminde görülür.Toplumun yaklaşık yüzde 20- 25’ini etkileyen ve kadınlarda yaygın olarak rastlanan alerjik nezle, tedavi edilmediği takdirde astıma neden olabilir.

Allerjik astımı olan hastaların çoğunda gözlerde kaşıntı ve yanma,burunda tıkanıklık,geniz akıntısı ve aksırma nöbetleri bulunur.

2.EGZERSİZ ASTMASI:

Astımlı bireylerin egzersiz yapamayacağına inanılan bir görüş vardır. Bu kesinlikle yanlıştır. Isınmadan yapılan ağır egzersiz sırasında, ağızdan alınan hava bronşları hem kurutur hem de tahriş ederek daralmasına neden olur. Fakat doğru yapılan egzersizin bir sakıncası yoktur.

Bunun için;

Mutlaka ısınma yapılarak spor yapılmalı

-Ağır spor yapılmamalı (yüzme ideal bir spordur)

-Soğuk ve kuru havalarda spor yapılmamalı

3.MESLEKSEL ASTMA:

-Meslek astmasında alerjen olması şart değildir.

Kimyasal madde, toz vs. astım yapabilir.

-Bünyesi hassas ve alerjik olanların riski daha fazladır.

-Bu tür rahatsızlığın tanısında sadece iş yeri hakkında bilgi yeterli değildir. Ev ortamı da sorgulanmalıdır. Etken bulunmalı ve ortadan kaldırılmalıdır.

En sık astım olan meslek grupları:

*Fırıncılar ve un değirmeninde çalışanlar

*Basımevi tekstil,marangoz,mobilya atölyelerinde çalışanlar

*Kimya,petrol,deterjan endüstrilerinde çalışanlar

*İlaç sanayii de çalışanlar

Tedavi 

Astım , doğru tedavi ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Tedavinin amacı hataya astımla ilgili şikayetlerinin olmadığı yada en az düzeyde şikayetin olduğu bir yaşam sağlamaktır.

Tedavide birinci basamak korunmadır. Kişi duyarlı olduğu alerjenlerden uzaklaşmalı, şikayetlerin başlamasına ve atakların ortaya çıkmasına neden olacak etken ve olaylardan sakınmalıdır.

Astım tedavisinde solunum yoluyla verilen ilaçlar öncelikle tercih edilmelidir. solunum yolu ile ilaç kullanamayan hastalarda diğer tedavi yollarına başvurulmalıdır.

Hasta tedavisi hekim kontrolünde olmalı ve kontrollerini aksatmamalıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here